EkoTur zaprasza na prezentację.

Dawny Browar - Powstał w 1868r. i pierwotnie nosił nazwę „Schlossbrauerei Neidenburg" (Browar Zamkowy Nidzica). W 1902 r. został przekształcony w spółkę, pozostając jedynym już funkcjonującym browarem w Nidzicy (były trzy). Był to wówczas najlepszy browar w okolicy, a jego produkcja - wynosiła nawet 25 tyś. hektolitrów rocznie. II wojna światowa nie przerwała działalności. Zatrudnionych tu było 44 pracowników. Po zakończeniu działań wojennych w browarze mieściła się rozlewnia oranżady a po remoncie w 1958r. powstała Nidzicka Wytwórnia Win i Miodów Pitnych, słynąca z produkcji doskonałych miodów pitnych - półtoraków, dwójniaków i trójniaków. Dawny „Browar Zamkowy" w 1992r. decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, został wpisany do rejestru zabytków jako ciekawy przykład XIX - wiecznego budownictwa przemysłowego. Obecnie jest on w rękach prywatnych i nosi nazwę: Wytwórnia Win i Miodów Pitnych w Nidzicy.

Klasztorek- Pochodzi z końca XIV w. Jest to gotycka budowla o charakterze obronnym. Został usytuowany w południowo - wschodnim narożniku miasta i należał do miejskich fortyfikacji. Pierwotnie wschodnia jego część spełniała rolę baszty narożnej. W wiekach późniejszych wykorzystywany był jako szkoła dla niższego personelu kościelnego, koszary, biblioteka miejska, kino. Przed spaleniem w 1914r. użytkowany był jako spichlerz. Uległ zniszczeniu w 1945r. Po odbudowie w latach 1967 - 1988 adaptowany został na filię Archiwum Państwowego w Olsztynie.

Ratusz Wzniesiony w 1842r. w miejscu rozebranego w 1824r. Reprezentuje styl neoklasycystyczny. Obecnie siedziba Urzędu Miejskiego w Nidzicy, Punktu Informacji Turystycznej, tygodnika „Głosu Nidzickiego" a także Nidzickiej Fundacji Rozwoju „Nida".

Zamek Krzyżacki - krzyżacy wykorzystując naturalne walory obronne bagnistej doliny Nidy, wybudowali na wzgórzu drewniany zamek strażniczy. Pierwsza o nim wzmianka pochodzi z 1376r. Rozbudowę fortyfikacji, w wyniku której powstał jeden z największych, jednoskrzydłowych zamków o charakterze rezydencjonalno - obronnym, zakończono około 1400 r. Stał się on siedzibą zakonnego wójta i miał chronić liczne wsie założone przez Zakon w rejonie Dąbrówna, Olsztynka i Działdowa przed odwetowymi wyprawami Litwinów.

Na początku XVI w. zamek został przebudowany a przedzamcze otrzymało w 1517 r. mury obwodowe i basteję na planie koła przystosowaną do broni palnej. W dziejach swej historii fortyfikacja ta, była kilkakrotnie oblegana. W XIX w. zamek został poważnie zdewastowany przez stacjonujące tu wojska. Strażnice od całkowitej dewastacji uratował radca sadowy Nidzicy, Ferdynand Tymoteusz Gregorovius. Dzięki niemu zamek został w 1830r. odbudowany i wykorzystany na siedzibę urzędów, na mieszkania prywatne, a także na więzienie. W 1945r. część pomieszczeń zamkowych uległo spaleniu. W 1965r. zamek przywrócono do dawnej świetności, zachowując dawny wystrój. Gotycki zamek wznosi się na rzucie wydłużonego prostokąta o wymiarach 62 m x 44 m z dziedzińcem pośrodku o wymiarach 39 m x 17 m.

Zbudowany jest z cegły i kamienia polnego (w dolnych partiach), kryty dachem dwuspadowym. Skrzydło wschodnie flankują dwie potężne wieże kwadratowe. Do głównego korpusu zamku od strony wschodniej przylegają zabudowania przedzamcza składającego się z niskiej przesklepionej bramy wjazdowej, dwóch budynków, okrągłej baszty i muru obronnego od strony północnej. Te parterowe obiekty tworzą zamknięty mały dziedziniec. Zamek składa się z czterech skrzydeł. Najbardziej reprezentacyjne było pierwsze piętro, gdzie usytuowaną kaplicę przesklepioną dwuprzęsłowym sklepieniem gwiaździstym, refektarzem i kancelarię. W refektarzu i w kaplicy zachowały się ślady malowideł gotyckich, pochodzących z roku 1400 i około 1480. Od stron północnej i południowej zamykają dziedziniec dwukondygnacyjne skrzydła boczne, kryte dachem pulpitowym, nad którymi obiegają w grubości muru ganki strzelnicze z wąskimi otworami na zewnątrz. Najciekawszym skrzydłem widokowym jest skrzydło wschodnie, flankowane od południa i północy pięciokondygnacyjnymi wieżami. Pośrodku tego skrzydła zamkowego znajduje się brama przejazdowa przesklepiona, silnie występuje z lica, tworząc rodzaj szyi bramnej.

Pozostałości po murach obronnych miasta - obecnie siedziba salonu firmowego jednej z sieci komórkowej oraz BASZTA, w której mieści się Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna. Według C. Steinbrechta mury obronne zbudowano w latach 1380 - 1390.

Kościół Ewangelicko - Augsburski Św. Krzyża- Zbudowany został w latach 1858 - 1860 w stylu neogotyckim, wieżę dobudowaną w 1890r. Mury wykonano z kamienia ciosanego z głazów narzutowych i wiązanych cegłą. Drewniany strop jest kasetonowy. Wewnętrzny wystrój stanowi zbiór cennych zabytków sztuki sakralnej z terenu południowych Mazur. Są to przede wszystkim malowane na drewnie dawne obrazy ołtarzowe (najstarsze z XVw.) oraz rzeźby w drewnie, pochodzące z dawnych kościołów ewangelickich. Współczesną sztukę sakralną reprezentują trzy obrazy wybitnego artysty malarza - Hieronima Skurpskiego.

Kościół Św. Wojciecha- Zbudowany został w XIV w. i został włączony do miejskiego systemu obronnego, w zachodniej części miasta. Fragment murów obronnych został zachowany do dnia dzisiejszego i widoczny jest przy wejściu na plebanię parafii katolickiej od strony kościoła. Pierwszą wzmiankę o kościele znajdujemy w dokumencie lokacyjnym miasta z 1381r. Uroczyste poświęcenie przeprowadzono w 1404r. W 1664r. w wyniku pożaru kościół spłonął, który później odbudowano. Kolejny raz przebudowano go w XVIII w. W 1804 r. ponownie spłonął. W 1807r. Francuzi urządzili w nim piekarnię polową. Do czasu odbudowy, przez 12 lat nabożeństwa odbywały się w ratuszowej sali. Na skutek działań wojennych w 1914r. kościół ponownie spłonął. Odbudowano go w latach 1920 - 1924, nadając mu pseudorenesansowy styl, który zachował się do tej pory.

Łyński Młyn- Zbudowany na początku biegu rzeki Łyny. Pierwsze o nim wzmianki sięgają 1387r. Po spiętrzeniu wody utworzono małe jeziorko o powierzchni 1 ha. Pierwszym właścicielem młyna był w 1387r. brat Zakonu Krzyżackiego komtur Johann von Baffart z Ostródy.

Początkowo w młynie mielono zboże, później przystosowano go do przeróbki kaszy. W 1657r. budynki gospodarcze młyna wykorzystywali sukiennicy z Nidzicy jako folusz (do wyrobu sukna), napędzając prasy wodą. W tym samym roku młyn i folusz zostały spalone, a w trzynaście lat później odbudowane przez tych samych sukienników. W 1782r. właścicielem Łyńskiego Młyna stał się Friedrich Augustyn a w 1820 jego syn Artur. Ostatnim właścicielem był Kollwitz. Podczas I wojny światowej młyn zajęty był przez Rosjan. W czasie II wojny światowej wykorzystywany był jako więzienie. Po wojnie młyn funkcjonował jeszcze parę lat.

Szwedzki Wał - Między wsiami Zimna Woda i Wały, natknąć się można na podłużny wał. Nosi on nazwę Szwedzki Wał. Obecnie długość jego wynosi 3,2 km. Jest to wczesnośredniowieczne umocnienie obronne na pograniczu mazowiecko - pruskim, które zachowało się w dobrym stanie do czasów współczesnych. Znaleziony materiał ceramiczny pozwala przypuszczać, że najprawdopodobniej zbudowali go Mazowszanie, na przełomie X/XI w., broniąc się przed najazdami Prusów lub być może także przed najazdami Litwinów idących na Krzyżaków. Łączył on jezioro Czarne z bagnami odwadnianymi do Orzyca i Omulwi. O budowie umocnień w tym miejscu zadecydowała również rzeźba terenu. Umocnienie to zamykało wejście do korytarza komunikacyjnego w miejscu, gdzie szlak idący z Prus, po przekroczeniu przewężenia między Jastrzębimi Górami a jez.Czarne, zakręcał na południe. Ominięcie tego umocnienia ze względu na bagna i jezioro było niemożliwe. Szwedzki Wał jest obiektem wpisanym do rejestru zabytków klasy „0" województwa warmińsko - mazurskiego.

Zespół dworsko - pałacowy w Zagrzewie - To dawny majątek ziemski, nawet dobra rycerskie. Być może było to nadanie zakonne za służbę pod jego sztandarami. Wiadomo, że majątek miał wielu właścicieli. Ostatnimi, do roku 1945, byli Franckensteinowie.

Do dziś zachował się w dobrym stanie cały zespół dworsko-parkowy, wraz z zabudowaniami gospodarczymi i domami zatrudnionych we dworze. Zbudowany został w początkach naszego stulecia, a nadano mu kształty stylu neobarokowego. Na szczęście uniknął przebudowy. Dziś jest własnością prywatną. Przydworski park projektowany był przez syna Johanna Larassa Ernsta w tym samym czasie, kiedy zbudowano dwór. Zachowało się wiele różnych gatunków starych drzew. Parkową ozdobą jest sędziwy wielki klon zaskakujący swą niespotykaną formą.

KOŚCIÓŁ P.W PODWYŻSZENIA KRZYŻA ŚW. W KANIGOWIE - Wybudowany w XV w., murowany, wzniesiony na rzucie prostokąta, szczyt zachodni drewniany z wieżyczką. W XVIII w. gruntownie przebudowany.

KOŚCIÓŁ P.W NIEPOKALANEGO SERCA NMP W ŁYNIE - Pierwotnie drewniany istniał już w okresie przedreformacyjnym. W latach 1725 - 1726 został wybudowany nowy kościół na planie prostokąta, salowy, murowany z kamiennych ciosów. Posiada dach trójspadowy. Gruntownie odnowiony w 1771 r.
W bocznym przedsionku kościoła wisi na ścianie ozdobna tablica, na której znajduje się stylizowana rękopiśmienna inskrypcja o następującej treści:
"Łyna 1387 1527 1818 1680 1880 1946 Lanta następnie Allendorf została założona na 60 łanach w roku 1387 . W XVI w. należało do niej 60 łanów będących w posiadaniu polskich rodzin szlacheckich Chmielewskich, Krasińskich, Michałowskich, Węgierskich. W roku 1857 założycielem dworów rycerskich był kpt von Kornacki, potem Adolf Ruben . Szkoła powstała w I połowie XVIII w. W roku 1818 w 27 domach zamieszkały 144 osoby. Nazwa miejscowości Łyna pochodzi od nazwy rzeki Łyna, której źródło znajduje się w odległości około 2 km. Kościół - w średniowieczu był to drewniany Kościół Katolicki . Podczas reformacji już w 1725 roku zajęli go protestanci, którzy w latach 1725 - 1726 wybudowali Kościół obecnie istniejący, orientowany, murowany, salowy na rzucie prostokąta . Główny ołtarz wykonany był w 1680 roku. Po II wojnie światowej Kościół został przekazany ludności katolickiej; poświęcony w 1946 roku pod wezwaniem Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny. Kościół murowano-drewniany z dachem namiotowym zaliczany jest do zabytków architektonicznych, barokowych II Grupy. Przedsionek do głównych drzwi dobudowany w 1998 roku"

Cytowana inskrypcja nie posiada daty wystawienia i podpisu, jednakże jej treść jest codziennie dostępna zarówno mieszkańcom parafii jak i odwiedzającym Łyne krajowym i zagranicznym turystom. Warto dodać, że zarówno dzieje (jak i współczesność) Łyna i jej Kościoła znajdują stosunkowo obfite odbicie w istniejącej dokumentacji oraz w polskich i obcych publikacjach.

Kościół p.w Św. Andrzeja Boboli w Żelaźnie - Data wniesienia pierwszego kościoła jest nieznana, ale wiadomo, że istniał już w okresie przedreformacyjnym. Kościół ten został w 1656r. , w czasie działań wojennych spalony. Nową drewnianą świątynię wzniesiono dopiero w 1721r., przetrwała ona do 1857r., kiedy to ze względu na zły stan techniczny została rozebrana. Nowy kościół, wzniesiony na rzucie prostokąta, salowy, kryty dwuspadowym dachem, zbudowany został w 1880r. z ciosanych kamieni polnych, cegły i zachował się do chwili obecnej.